TikTok–Shopee สิงคโปร์ เปิดประตูสินค้าไทย แต่ขายออนไลน์ต่างประเทศไม่ง่าย

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า ได้เดินหน้าขยายช่องทางการตลาดสินค้า GI ไทยให้หลากหลายมากขึ้น โดยเฉพาะแพลตฟอร์มออนไลน์ที่มีบทบาทต่อพฤติกรรมผู้บริโภค ตั้งแต่การค้นหาข้อมูล การสร้างการรับรู้ ไปจนถึงการตัดสินใจซื้อ การหารือกับ Shopee และ TikTok ที่ สิงคโปร์ จึงเป็นอีกแนวทางในการนำสินค้า GI ไทยเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ โดยใช้ทั้งช่องทาง E-commerce และ Social Commerce ควบคู่กับการยกระดับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาบนแพลตฟอร์มออนไลน์

สำหรับในการหารือกับ Shopee Singapore กรมฯ สนใจศักยภาพของ Cross-border E-commerce โดยเฉพาะ Shopee International Platform หรือ SIP ซึ่งช่วยให้ร้านค้าในไทยสามารถขยายการมองเห็นสินค้าไปยังผู้บริโภคต่างประเทศ ขณะที่ ผู้ประกอบการยังบริหารร้านค้าผ่านระบบเดิม และ Shopee ช่วยดูแลด้านคำสั่งซื้อและการจัดส่งไปยังประเทศปลายทางซึ่งปัจจุบันมีการเชื่อมโยงตลาด เช่น มาเลเซีย สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ และมีแผนขยายไปยังเวียดนามและไทยในระยะต่อไป

“โอกาสนี้น่าสนใจสำหรับสินค้า GI ไทย เพราะช่วยลดขั้นตอนและอุปสรรคในการเริ่มต้นเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ แต่ยังมีข้อจำกัดที่ต้องพิจารณา โดยเฉพาะ กฎระเบียบและการขนส่ง ซึ่งสินค้า GI เราก็ยังมีทั้งผลไม้ เนื้อสัตว์ อันนี้เขายังไม่ได้รับ แต่ถ้าเกิดเป็นสินค้าอย่างเช่นเท็กซ์ไทล์ อย่างเช่นสิ่งทอ เครื่องปั้น หรือสินค้าเกษตรแปรรูป เราก็คุยกับเขา”

ดังนั้น สินค้าแต่ละประเภทจึงมีความเหมาะสมกับ Cross-border E-commerce แตกต่างกัน สินค้าสดหรือสินค้าที่มีข้อกำหนดด้านการนำเข้าอาจมีข้อจำกัดมากกว่า ขณะที่สิ่งทอ เครื่องปั้นดินเผา และสินค้าเกษตรแปรรูปบางประเภท มีโอกาสเข้าสู่ตลาดออนไลน์ข้ามประเทศได้มากกว่า

TikTok ไม่ได้คุยแค่ขาย แต่ต้องป้องกันของปลอมด้วย

ส่วนการหารือกับ TikTok Singapore ได้ให้ความสำคัญทั้งกับการใช้แพลตฟอร์มเพื่อทำตลาด และการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งปัจจุบันกรมฯ มีความร่วมมือกับ TikTok ในรูปแบบ Notice and Takedown หากกรมฯ หรือเจ้าของสิทธิพบการจำหน่ายสินค้าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา สามารถแจ้งแพลตฟอร์มเพื่อดำเนินการนำเนื้อหาหรือสินค้าดังกล่าวออกได้

ขณะที่ TikTok ยังมีทั้งระบบเทคโนโลยี AI และเจ้าหน้าที่ในการตรวจสอบและติดตามร้านค้า เพื่อป้องกันการจำหน่ายสินค้าผิดกฎหมายหรือละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคในการซื้อสินค้าออนไลน์

Algorithm สำคัญ แต่ “เรื่องเล่า” ของสินค้าไทยก็สำคัญ

นอกจากเรื่องการคุ้มครองสิทธิแล้ว ยังหารือถึงการใช้ TikTok เป็นช่องทางทำตลาด โดยเฉพาะเครื่องมืออย่าง Short Video, LIVE Shopping, Product Showcase รวมถึง Creator และ Influencer ซึ่ง TikTok มีศักยภาพในการเข้าถึงผู้บริโภคจำนวนมาก โดยเฉพาะสินค้าอาหาร สินค้าไลฟ์สไตล์ และสินค้าอุปโภคบริโภค

ทั้งนี้ สำหรับสินค้า GI จุดแข็งสำคัญคือ เรื่องราว ไม่ว่าจะเป็นแหล่งกำเนิด วัตถุดิบ วิธีการผลิต ภูมิปัญญา และอัตลักษณ์ของชุมชน ซึ่งสามารถนำมาสร้างเป็น Content เพื่อทำให้ผู้บริโภครู้จักและเห็นคุณค่าของสินค้า อย่างไรก็ตาม ใน Social Commerce การมีสินค้าดีเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ ผู้ประกอบการต้องทำ Content ให้ดึงดูดและทำให้ผู้บริโภคหยุดดู ขณะที่ Algorithm จะเข้ามาช่วยนำ Content ไปสู่กลุ่มเป้าหมายที่มีแนวโน้มสนใจ

การเปิดช่องทางดิจิทัลเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการขยายตลาด เพราะเมื่อผู้บริโภคเห็นสินค้าและตัดสินใจกดซื้อแล้ว ผู้ประกอบการยังต้องเตรียมพร้อมในเรื่อง Packaging ราคา Logistics และการชำระเงิน ที่สำคัญบรรจุภัณฑ์ต้องเหมาะกับการขนส่งระยะไกลและป้องกันสินค้าเสียหาย ขณะที่ ราคาต้องคำนวณต้นทุนทั้งหมด ทั้งค่าขนส่ง ค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เพื่อให้สามารถแข่งขันในตลาดปลายทางได้ ขณะเดียวกัน ยังต้องตรวจสอบกฎระเบียบของแต่ละประเทศว่า สินค้าสามารถนำเข้าได้หรือไม่ ต้องใช้เอกสารหรือมาตรฐานอะไร รวมถึงต้องวางระบบรองรับคำสั่งซื้อและการจัดส่งให้ได้อย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม นางอรมน กล่าวว่า การใช้ช่องทางดิจิทัลควบคู่กับการเปิดตลาดจริง จะช่วยให้ผู้ประกอบการเรียนรู้ความต้องการของผู้บริโภค และนำข้อมูลกลับไปพัฒนาสินค้าให้พร้อมสำหรับการส่งออก หากมองบทบาทของสองแพลตฟอร์มประกบกัน TikTok มีศักยภาพในการสร้างการรับรู้และความสนใจ ขณะที่ Shopee ช่วยเชื่อมต่อไปสู่การซื้อและการจัดส่งข้ามประเทศ แต่การจะเปลี่ยนจากยอดวิวให้กลายเป็นยอดขายจริง ยังขึ้นอยู่กับความพร้อมของผู้ประกอบการ ทั้งตัวสินค้า Content ราคา Packaging Logistics กฎระเบียบ และกำลังการผลิต

กรมทรัพย์สินทางปัญญา จึงเตรียมเดินหน้าทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มโอกาสให้สินค้า GI ไทยเข้าถึงตลาดต่างประเทศ และสร้างรายได้กลับสู่ผู้ประกอบการและชุมชนผู้ผลิต เพราะในยุคที่ผู้บริโภคทั่วโลกอยู่บนหน้าจอเดียวกัน การมีของดีอาจเป็นจุดเริ่มต้น แต่การจะขายให้ได้ในต่างประเทศ ต้องทำให้ครบตั้งแต่ คนเห็น คนสนใจ คนกดซื้อ ไปจนถึงส่งสินค้าให้ถึงมืออย่างมีคุณภาพ